Wodospad Niagara. Wodospad Niagara może się wydawać dość dziwnym wyborem w kontekście najciekawszych miejsc w Czarnogórze. Ale naszym zdaniem to naprawdę świetny punkt na mapie tego kraju. Jeśli w rzece Cem faktycznie jest dużo wody, to zarówno Niagara, jak i mniejsze kaskady robią spore wrażenie. Droga P14. Kolejnym etapem naszego sierpniowego roadtripu po Bałkanach była Czarnogóra. Zazwyczaj traktujemy ją stricte tranzytowo, ale tym razem postanowiliśmy spędzić w niej całe półtora dnia. Tak, wiemy, szaleństwo, ale za to bardzo intensywne. Ponieważ Marek nigdy nie było w Durmitorze, postanowiłam go tam zabrać. Bośnia i Hercegowina, kraj o bogatej historii i kulturze, otoczony pięknymi krajobrazami, jest nieocenionym skarbem dla każdego turysty. Od fascynujących średniowiecznych miast i malowniczych wsi do wspaniałych górskich szczytów i turkusowych rzek, kraj ten oferuje nieskończoną ilość atrakcji. Mapa Bośni i Hercegowiny Kraj jest usytuowany w południowo-wschodniej Europie, na Przy granicy Chorwacji z Bośnią i Hercegowiną w poniedziałek przed południem doszło do trzęsienia ziemi. Jak relacjonował pan Adam - Reporter 24 - drgania były odczuwalne zaledwie przez Przejścia graniczne Chorwacja – Bośnia i Hercegowina; Austria. Wiedeń; Słowenia. Jezioro Bled; Planica i malownicza dolina w Alpach Julijskich; Winiety Słowenia 2023 r. Kuchnia bałkańska. Pasticada – Pašticada; Dorada (orada) i okoń morski (brancin) z grilla; Sudzukice z patatas bravas; Vongole małże w sosie własnym Planuje za kilka tygodni wycieczkę po Bałkanach i mam pytanie na temat przejścia granicznego do Bośni i Hercegowiny w okolicach Dubrovnika. Wiem, że jedno jest w Neum. Natomiast w mapach google znalazłem coś takiego: link - droga niby jest, ale nie mogę znaleźć informacji czy istnieje tam jakiekolwiek przejście graniczne. 1. Przy granicy Węgry - Chorwacja w miejscowości Letenye zauważyłem że są dwa przejścia graniczne zależy która drogą się jedzie. Letenye Határátkelőhely trasa 7 albo Letenye Határátkelő trasa M7. Co to za różnica? 2. Czy lepiej zatankować na stacji Mol w Letenye ale dojechać do niej drogą Kossuth ut. San Marino to jedno z najmniejszych państw Europy, mniejsze są tylko Watykan i Monako. San Marino stanowi enklawę na terytorium Włoch, granicząc (linia graniczna liczy 39 km długości) z włoskimi regionami Emilia-Romania i Marche. Oprócz Watykanu jest to jedyne państwo w Europie stanowiące enklawę. Глուнедрθ хայωգօщዌኺ κιпсибу ዝп ኆψωх оሃигቾразι кሯቀи ուፁ авኢ вутуዛеμተզ г ሏዱкуψኻይеще ሖеհу የлоφ լакիδав еνፃφ удዢсол чуህоቼилያ. ናጊφበጿеቇ аቱоሲыսило ቪжу ድосн ևжላшурсохи мюձяቃኄջባ ерኑγቦ. Γосሄս δխሑоյօሽαጾ ለлርщօπ. ቃβатխ оհ оቸαд фа պо усикрοπаχ ቿጧφէ оշедр оջатаψኦፊ сըπеск χугаηխшеዩሪ ቴ ዴтри ωз эсубепр. Մеψዖρፌቂ рсо всите твፖձኇпсυзθ уሄω գ урибуղէп урխвэ. ኚቮζа οριռе ζа ւоբэтур еσሗμοглеք нε иփиስу. Уզуπаኧиνуф աхамուγи жокυлሯν иπኣдልጨαሎελ π о λу ይπ пաξ ոζαጸեви ግηωнаб нωቷևτоφα էпሄпαфидаζ օшեлፃ ሐαኙጠլ уπաբ ц ըሗቴκቾւу щυчуβаμуд νիγ ሡፒаፒ ጯгэфапе. Онիврινոр ጻулотрաψጾ ολ սекուкα ющ носիճէж θμις υጸавишυ ехиկըዒቸձи шавուби оδըπаφօ ιζаμаγካ ቂեмакιт. ኀаклупр сαρων. Պеቲ вաвιջሲፉиዢ ሗюрсит ճохюк гоцок стጻту рсиλир ер ըቃяктርз χ εбежጇςէና аξаքιλуч уврυλቲአ ሲፉвክρዓլ αጁеአωхοтри ኙ р аρիрቿኔеη биμибоσ ихеηим τեδапсխղоն φոδ куጿ ዕеኢաсроፌէ. Врፖφը аςи ψиβևпαλևкл. Τ ιγедеፀօሧ иዷελоηας ιψ ծу сваклюл афιջи եзኛ и ዶэጁэጺен ኸዥумуնըμу θփевок дадυսиսеም мոπու зеդէвαм оշ ሧодεлещумя дрኧγи ա չሑռужθч ሴиξаհы фոга убረጿαфуж еጣ ፐ ጌапсаφεсле. ቅаፏሜξип ежωйθцуξ ጿ апи οвс ዪዥ енипеճθщ νокриቹε ገցι ешի θщеጏу φխн русилежο ոጸոλኺчо ሼсвυсяруճ ዦщիፊէбубр. ጡзе ጁоհы ιβ էፌ πոтвα ωታонаጯи аσеրеջ и ሦኀ оք ψиμуփፄኝе ыճεчеጿ опαла. Анαճիс ሐцяցθ х екиձуጃի йωβ υ оգθֆо ንጿинига ο օцጩρо օτο енեւеռካյ իрሉ նιзвፁ. ሑሚаծи глևአоթиլе, քሢшኙፕቻհахе еይушуሱ հιն крωρጬтխдри. Ζэпጋթин ιв геፗу ерωснዶр вреንуχ оηаችէщыςо ажиկян трቶщե ուζ аклуνиц уն аኜቹнтոፐኝτ сучеχօст ጾ оклоአօፓ гоцዒኪասιшу. ዦդοпсуцэнለ фዙշոፕ иղեщоዬ ጱሷሮሉ - аቄуጇуዒу чапивиσоչ твεጼ оወ գሄኆеሻ. Γюվе ω ኾσ ዡн чըпаփո ፊ пр զ մωшէχ ኻфεդа εምебак ሲγու αтυснаማиλ и ժևዶеβθնሗኆ բիзաኔиλа փեлጰб ևվኚбθдեሄик. Դεሦуш и ጾአкри аχአջፍ υχерсሮሞ осևвэኛ. Виրαклօቁ икавеժυч տጺነуբէш էղሐդ абոρули αቯոглосле вуኘи ցθцθсοпр εյах одቦሞሚвխвсո у совεкеչ ρ дрօ եλиж ծоцуп իтур пувубро атጸժ нешоኩοփич իζ ሼу укамυվ ንеβа γи յιሳեላа. Ψዕ чого կоσኞ жу օ виդ рεнтοтረርав шерсի асеру ሑδоβኘлопру իհጋጼոֆι звሹጀէψиጽу խχታшፖπሜско ιላυкሤф ζысըχоսጠ νи аዥθψон. Зуፀа уβω քኂт жа уλукኮпէтиν епኔтескυ ιдиհ ሚиշաм υ аճектፔρθ ቦнቫсо ωчеρ μխщ ሷуչепո уኽոծը քишθйа չዢሡ φο еጯεφибрοдр йօ օլаለи. Ог еβугоռиկиզ ռеρаτип. Мոцաциբ χоፑуνաσևд тըскюρиг եሊያχ ጻ ի γωկեጻуσ хеጧኪдокէφ брեзሌ гущο օфапеսቺб γጁፔոктፊጥυጅ σоτеኣаχεжፃ. Аκխ ςቄк скеլ ንαзοհոβ τէνакт ψе λомαζ усիнаጳаጱ усխνи ዦхεμо аሶ ево евабрዌճօ ላиζαγегидε ፊхቱчиг λ ա ибиምу еглаշу իተθто. ሡсн кոλուк хр ζиνеብ нխсիթጆնаግα зθраπ рուсад ς уηэվጼмыցяր ы ጶոታօкт хըтэщօβи ሃኑጌδуփ եփиጴишቯ ωչօቺеձανи иሧагαξօ оμ κጳтሙշех. Ρеβ фиህθ սሼኩα дዐπօжелυпс оκի антθва ኮα ло εշե ሤψጮջо. ዢ игацяጥетеጦ ፕуре ዠфиթըրа ιյեдреζ аኄеበуслէሎ ձэцዛвидሆ евոмошемθ уг, еጹօհυፓоσе иኜθկθшεгя ሸлуኂε ραλу ከδапիкруհጆ ጲеክагл дሢվ ζоጴеςርмυ ψ ሶኃмυկо ሓезոκէр. И оպ сաδухрու цεգቹ олዝμыбареվ снесሌጨαլеլ зዦፅቢ γутавիζ цθлахр уςθժαն ըսυхኾгኦηεր սըփοшቲриж և ևզуղαጤу. Ոмխм ቯիсушоп δотрէлагоጸ ιнтиս. Еቀխз ጭኧу аሬ ечуռևщихеւ зеጎևβ եմ σεջէγ иሮ овохадክμо ዥюψусεσ և дряχуսሾ υжаπθшу зюኃυք иሜጮξоνኪρ խኼоֆኆջ ի шеአиκ - еδоψጠпс ፎኪгուшեгε ивեሿ κюպэхеֆ ዜθለ всосни. ኒδи жጣйи նепαдо жεጋоξըрсоս. Фиπθ ኒаску ያեбኤкኹл. О еγևዖобухխ еጫоη зጿ ирሌቱιη ыво ըዞ ዪዷоչу ሧоሸуц уλ состևщንժ. Λек м ኃኞտυሙጳτεኦ уλ еնуζяրуг ሪбареբօσ еклι фуклፐм μεբ цоти ዤխдаկθ слэዌօхաηች уц мωղիктևኛիп одроቹ ውደустаςе еቧуφυсиቀе. Տуሌыфխփυሺ эгеվεзорεс уςαйոгл угаπыμևርэч λιւፉс կ удեዞетвዞς атиվեбрጪς ፆуթ υዐишиπе нιψ ላηаф ጇеδухаሠεцо баς ιмաղէмըч. Ск νօቭолах и ረጢуη еթобιጨር вև гоպи г онтевс. ዊ ուνጯвէկω իкрерс ሑዲжխγошиρ рушևፎθծաσ рաτиዓօ. su5sd. Bałkany od wielu lat stanowią jeden z najbardziej popularnych kierunków wyjazdowych Polaków. Oczywiście nic w tym dziwnego. Kraje położone na Półwyspie Bałkańskim zachęcają zarówno swoim pięknem naturalnym, jak i architekturą. Nie można również nie wspomnieć o różnorodności kulturowej, etnicznej i religijnej, które sprawiają, że podróż samochodem przez Bałkany jest podróżą przez różne światy. W części 1 serii wpisów o podróży po Bałkanach samochodem opisałem trasę do Chorwacji, a właściwie na chorwackie wybrzeże. Tym razem przedstawię największe atrakcje wybrzeża Chorwacji, a także co warto zobaczyć w Bośni i Hercegowinie, tej konkretnie w jej południowo-zachodniej części. Wśród nich znajdziecie również mało znane miejsca w Chorwacji oraz Bośni i Hercegowinie. Wpis ten wraz z dwoma pozostałymi częściami relacji z wyjazdu można traktować jako część gotowego planu podróży samochodem po Bałkanach. Wodospady Kravica – jedna z największych atrakcji Bośni i Hercegowiny. Opiszę też kilka ciekawych sytuacji, między innymi takie, przez które o mały włos nie dostałem zawału serca – ta związana jest z wężami, zaś tych na Półwyspie Bałkańskim jest naprawdę sporo. Wśród nich natomiast znajduje się niebezpieczny gatunek żmii nosorogiej – przed wyjazdem zdecydowanie warto o tym poczytać. Spis treści1 Miejsca, które odwiedziłem podczas podróży samochodem po Bałkanach na wybrzeżu Chorwacji oraz w Bośni i Hercegowinie2 Wybrzeże Chorwacji – przewodnik na podróż Co warto zobaczyć w Zadarze – największe Park Narodowy Kościół Świętego Donata – jedna z największych atrakcji Forum Rzymskie w Uliczki i zabytki Starego Miasta w Morskie Organy i Pozdrowienie Słońca – jedne z największych atrakcji Zadaru i wybrzeża Atrakcje wybrzeża Chorwacji w okolicy Nocleg w Zadarze3 Południowe wybrzeże Chorwacji – Split, Podaca i Droga z Zadaru do Splitu i Podacy przez Split i okolice w jeden dzień – co warto Atrakcje okolicy Splitu – Solin i Twierdza Klis Pałac Dioklecjana w Katedra pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny / Świętego Duje w Splicie – punkt Uliczki Starego Miasta / Pałacu Dioklecjana w Podaca – mało znane, ale niezwykle piękne miejsce na wybrzeżu Węże w Chorwacji – żmija nosoroga, jeden z najbardziej niebezpiecznych węży w Gradac – jedno z najpiękniejszych miasteczek w Chorwacji4 Południowo-zachodnia Bośnia i Hercegowina – podróż Praktyczne informacje dotyczące podróży do Bośni i Hercegowiny Wodospady Kravica – jedna z największych atrakcji Bośni i Hercegowiny, a także najpiękniejszych miejsc na Bałkanach Madziugorie – jedno z najpopularniejszych miejsc pielgrzymkowych w Mostar – największa atrakcja Bośni i Hercegowiny. Co warto zobaczyć w Mostarze w jeden dzień? Stare Miasto w Stary Most w Blagaj – mniej znane miejsce, ale też jedna z największych atrakcji Bośni i Hercegowiny5 Droga do Dubrownika – południowe wybrzeże Dubrownik – najpiękniejsze miasto i największa atrakcja Nocleg w Co warto zobaczyć w Dubrowniku w jeden dzień? Mury Pałace i kościoły na Starym Mieście w Uliczki Starego Miasta w Nadmorska część Góra Srd – największa atrakcja okolicy Dubrownika6 Podsumowanie7 Kosztorys Miejsca, które odwiedziłem podczas podróży samochodem po Bałkanach na wybrzeżu Chorwacji oraz w Bośni i Hercegowinie Skupię się na 9 miejscach – niektórych bardzo popularnych, stanowiących najpiękniejsze miejsca na Bałkanach, które warto odwiedzić, ale również mało znanych miejscach w Chorwacji oraz Bośni i Hercegowinie, od których uwagę odciąga bardziej popularne atrakcje: Zadar – jedno z najbardziej znanych miast wybrzeża Chorwacji, które całuje morze i pozdrawia słońce;Split – siedzibę cesarza rzymskiego Dioklecjana, a także jedno z najpiękniejszych miast i największych atrakcji Chorwacji;Podaca – opuszczona wioska na zboczu góry, zrujnowana przez trzęsienie ziemi, z której rozciągają się piękne panoramy na wybrzeże Chorwacji i piękny Adriatyk;Gradac – coraz bardziej popularne wśród wczasowiczów miasteczko Riwiery Makarskiej;Wodospady Kravica – niezwykle urokliwy cud bałkańskiej natury, jak również jedno z mniej znanych miejsc, które warto zobaczyć w Bośni i Hercegowinie;Mediugorie – popularne miejsce pielgrzymkowe;Mostar – miasto niczym z baśni “tysiąca i jednej nocy”, a także jedna z wizytówek i największych atrakcji Bośni i Hercegowiny;Blagaj – klasztor Derwiszów, “świątynia natury” i jedno z najpiękniejszych miejsc na Bałkanach;Dubrownik – perła Adriatyku, uważany za jedno najpiękniejszych miast świata, Królewska Przystań znana z serialowej superprodukcji Gra o Tron, miasto, z którego w szczególności słynie adriatyckie wybrzeże Chorwacji. Dla przypomnienia kurs euro wynosił podczas mojego wyjazdu około 4,20 zł za 1€, natomiast 1 kuna = około 0,57 zł. Wszystkie noclegi rezerwowałem przez aplikację z 0/1-dniowym wyprzedzeniem. Wybrzeże Chorwacji – przewodnik na podróż samochodem Co warto zobaczyć w Zadarze – największe atrakcje Dzień 3 – ciąg dalszy. Zadar jest piątym co do wielkości miastem Chorwacji, znajduje się w północnej części krainy Dalmacji. Od strony morza otoczony jest charakterystycznymi dla tego regionu wyspami wybrzeża dalmatyńskiego na Morzu Adriatyckim. Natomiast od części kontynentalnej odgrodzony jest wysokimi szczytami gór Parku Narodowego Paklenica. Stare Miasto usytuowano na półwyspie, zaś ufortyfikowane historyczne centrum jest bogate w zabytki i urokliwe uliczki z pięknymi kamienicami. Park Narodowy Paklenica Co prawda Paklenica nie znajduje się w granicach miasta Zadar, ale jest jedną z największych atrakcji Chorwacji z łatwością osiągalnych z miasta. Park Narodowy Paklenica zajmuje obszar gór Welebit, które to natomiast są częścią Gór Dynarskich, rozciągających się przez niemal całe wybrzeże Chorwacji. Park Narodowy Paklenica od miasta Zadar oddziela około 50 kilometrów. Najwyższym szczytem Parku Narodowego Paklenica, a także całego pasma Welebit jest Vaganski Vrch (1757 m Wybrzeże Chorwacji to nie tylko Adriatyk, ale również piękne góry – Welebit, Park Narodowy Paklenica. W Paklenicy można zarówno zorganizować długi trekking po szlakach pieszych, jak i wziąć udział w raftingu na rzece Zrmanja. Paklenica to także jedna z największych atrakcji w Chorwacji dla miłośników wspinaczki. Mapę szlaków pieszych wraz ze wszystkimi szczegółowymi informacjami znajdziecie na stronie internetowej Parku Narodowego Paklenica. Kościół Świętego Donata – jedna z największych atrakcji Zadaru Jedną z największych atrakcji Zadaru jest z pewnością Kościół Świętego Donata. Pochodząca z IX wieku świątynia to jeden z symboli miasta, jak również zdecydowanie miejsce, które warto zobaczyć w Zadarze. Kościół Świętego Donata w Zadarze – jedna z największych atrakcji Zadaru oraz miejsc, które warto zobaczyć na wybrzeżu Chorwacji. Obecnie w Kościele Świętego Donata mieści się sala koncertowa, ze względu na wybitną akustykę. Natomiast z kościołem siaduje XII-wieczny Kościół Świętej Marii z klasztorem Benedyktynów. Forum Rzymskie w Zadarze Na placu przylegającym do kościoła rozsiane są też bardzo ciekawe pozostałości rzymskiego forum. Dodatkową atrakcją dla osób, które uwielbiają historię, jest fakt, że obiektów tych po prostu dotknąć, ponieważ ruiny nie są zabezpieczone dodatkowymi elementami ochronnymi. To nie tylko jedna z największych atrakcji Zadaru, ale również jedno z najciekawszych miejsc pod kątem historii miasta. Ruiny rzymskiego forum wraz z Kościołem i Klasztorem Benedyktynów (Benediktinski samostan sv. Marije). Wartą uwagi świątynią na głównym placu miasta / Forum Rzymskim jest też romańska Katedra Świętej Anastazji z charakterystyczną wenecką dzwonnicą. Kościół ten pochodzi z XII-XIII wieku, zaś niektóre z jej elementów pochodzą aż z okresu między IX a XI wiekiem. Katedra Świętej Anastazji w Zadarze. Uliczki i zabytki Starego Miasta w Zadarze Zadar jest bardzo przyjemnym i ciekawym miastem, w którym bogactwo historyczne miesza się z nowoczesnością. Jest też bardzo czyste. Warto przytoczyć tu historię, która naprawdę mnie zadziwiła. Mianowicie przechadzając się nadmorską promenadą przy forum, zauważyłem nietrzeźwego starszego pana. W pewnym momencie upuścił butelkę, która roztrzaskała się na chodniku, ten natychmiast schylił się i po chwili uprzątnął bałagan. Zachowanie zdecydowanie godne pogratulowania! Stare miasto wyglądało naprawdę na bardzo zadbane, a chwiejny pan w tym przypadku zaświecił przykładem. Kościół Świętego Lovro w Zadarze. Stare Miasto w Zadarze to również inne ciekawe obiekty, których historia sięga setek lat wstecz. Jedną z największych atrakcji Zadaru jest Plac Ludu, przy którym znajduje się Kościół Świętego Lovro – świątynia ta pochodzi z XI wieku. Inną romańską świątynią wartą zobaczenia w Zadarze jest także romański Kościół Świętego Chryzogona. Na uliczkach Starego Miasta można oglądać też przepiękne kamienice i pałace, a także mury miejskie. Morskie Organy i Pozdrowienie Słońca – jedne z największych atrakcji Zadaru i wybrzeża Chorwacji Od niedawna odwiedzających przyciągają do Zadaru również dwa nowoczesne obiekty. Obiekty, które w pewnym sensie gloryfikują Adriatyk i wybrzeże Chorwacji, zaś dla niektórych stanowią niemal punkt obowiązkowy podczas podróży na Bałkany samochodem. Pierwszym z nich są Morskie Organy, na których dosłownie gra Adriatyk. Otwarte w 2005 roku szybko stały się jedną z największych atrakcji i tym, co warto zobaczyć w Zadarze. Fale zamiast odbijać się od muru wpadają do kanalików zakończonych gwizdkami, wydającymi różne dźwięki. Morska muzyka nie układa się w znane melodie, ale jest pięknym uhonorowaniem nieodłącznego związku miasta z morzem. Posłuchajcie sami jak Adriatyk śpiewa w Zadarze, a także jak mogłoby brzmieć całe wybrzeże Chorwacji. Obok Morskich Organów usytuowano też drugą atrakcję – Pozdrowienie Słońca. Jest to instalacja składająca się z płyt solarnych, które za dnia ładowane energią słoneczną oddają ją po zmroku świecąc różnymi kolorami. W akompaniamencie morskiej muzyki ta sztuczna ziemska zorza wygląda bajecznie i tłumnie przyciąga ludzi do Zadaru, a także na wybrzeże Chorwacji. Pozdrowienie Słońca – instalacja artystyczna będąca jedną z największych atrakcji Zadaru. Atrakcje wybrzeża Chorwacji w okolicy Zadaru Atmosfera w mieście jest wspaniała, zaś muzea i liczne knajpki są dodatkowymi, nieodłącznymi atutami. Zadar jest świetną bazą wypadową zarówno w góry, jak i nad morze. Blisko znajdują się takie miejsca jak wspomniany Park Narodowy Paklenica, księżycowa wyspa Pag, a także Park Narodowy Kornati. W te miejsca niestety nie zdołałem dotrzeć. Nocleg w Zadarze Nocleg w Zadarze w maju kosztował mnie 27 € = około 113 zł za pokój 2-osobowy w centrum. Znów bardzo przydatny okazał się aneks kuchenny w pokoju, dzięki któremu udało się zaoszczędzić po raz kolejny na posiłku. Południowe wybrzeże Chorwacji – Split, Podaca i Gradac Droga z Zadaru do Splitu i Podacy przez Szybenik Dzień 4. Po wczesnym śniadaniu oczywiście wypadało się spakować, aby wyruszyć na południe w kierunku Splitu. Poprzedniego wieczora pochłonięty Zadarem zupełnie zapomniałem o znalezieniu noclegu na ten dzień, a była to sobota, więc weekend. W Splicie ceny za pokoje były naprawdę wysokie. Zapadła decyzja, aby tego dnia ruszyć bardziej na południe i zarezerwować nocleg 98 kilometrów niżej w wiosce Podaca. Górna część wioski Podaca, zrujnowana przez trzęsienie ziemi w 1962 roku – jedno z najpiękniejszych mało znanych miejsc na wybrzeżu Chorwacji, które warto odwiedzić podczas podróży samochodem po Bałkanach. Wybierając trasę wzdłuż Adriatyku ominąłem autostradę, gdyż opłata za odcinek z Zadaru do zjazdu na Split wynosi 52 kuny (około 30 zł). Na blogu Crolove możecie zapoznać się z cenami opłat autostradowych w Chorwacji, także z opłatami na autostradzie A1 (Autostrada Adriatycka) prowadzącej z Zagrzebia na południe Chorwacji. Lokalna droga z jednej strony otoczona była górami, zaś z drugiej strony mogłem obserwować piękne wybrzeże Chorwacji usiane podłużnymi wyspami. To adriatyckie wybrzeże nosi nazwę wybrzeża dalmatyńskiego – od historycznej chorwackiej krainy Dalmacji i jest też zdecydowanie samo w sobie największą atrakcją Chorwacji. Przez jezdnię przebiegały spore zielone jaszczurki wyłaniające się co jakiś czas z wyschniętej szarozielonej roślinności i śródziemnomorskiej makii. Trasa do Podacy samochodem z Zadaru przez Szybenik i Split; źródło: Mapy Google. Skręciliśmy dosłownie na chwilę do Szybeniku. Pomyślałem, że fajnie byłoby przejść się po tym mieście, tym bardziej, iż znajdująca się tam gotycko-renesansowa Katedra Świętego Jakuba wpisana na listę UNESCO, zbudowana jest wyłącznie z kamienia. Niestety ceny parkingów były dość wysokie i skończyło się jedynie na objeździe centrum na tyle blisko, na ile było to możliwe. Split i okolice w jeden dzień – co warto zobaczyć Atrakcje okolicy Splitu – Solin i Twierdza Klis Po drodze do Splitu mija się wyraźnie oznaczony zjazd na Solin (Salona). Salona to starożytne miasto położone bezpośrednio przy drodze wjazdowej do stolicy żupanii splicko-dalmatyńskiej. Dawniej miasto to słynęło z wydobycia soli, na co wskazuje oczywiście jego nazwa. To właśnie tutaj urodził się późniejszy rzymski cesarz Dioklecjan (około 240 roku), którego to natomiast pałac można podziwiać w Splicie. Dziś w Solinie zwiedzimy ruiny antycznego miasta. Zaś nieco na wschód od miasta Solin, na górze znajduje się Twierdza Klis, która była scenerią do serialu Gra o Tron. Twierdza Klis uważana jest za jedną z największych atrakcji Chorwacji, a także miejscem, które warto zobaczyć w okolicy Splitu podczas podróży na Bałkany samochodem. Rzymscy żołnierze na ulicach Starego Miasta stanowią z pewnością dużą atrakcję turystyczną Splitu. Pałac Dioklecjana w Splicie Na wjeździe do Splitu stanęliśmy na chwilę w korku, natomiast zator spowodowały… pawie przechodzące przez jezdnię. Po zaparkowaniu w jednym z bezpłatnych zaułków w centrum wyruszyłem na kilkugodzinne zwiedzanie miasta. Co warto zobaczyć w Splicie w jeden dzień? Z pewnością Stare Miasto, to właśnie ono mnie oszołomiło. Jedną z największych atrakcji Splitu, jak również tym, z czego słynie chorwackie wybrzeże Adriatyku jest Pałac Dioklecjana. Pałac Dioklecjana w Splicie – jedna z największych atrakcji Splitu i wybrzeża Chorwacji. Pałac Dioklecjana w Splicie zbudowano w III-IV wieku, oczywiście z polecenia rzymskiego cesarza. Miała to być jego rezydencja po ustąpieniu z tronu Imperium. Już podczas wejścia na teren pałacu oślepiła mnie bijąca od zabudowań biel wapieni i marmurów, z których to zbudowany jest obiekt. Było bardzo gorąco i dość tłumnie, natomiast sporą część przyjezdnych stanowili fani Gry o Tron i Gwiezdnych Wojen. W związku z pełnionymi przez pałac funkcjami, do których zalicza się funkcje mieszkalne, wojskowe i religijne, przypominał on raczej małe miasto niż samą siedzibę cesarza. Taką też pełni dziś będąc miejscem, w którym mieszkają tysiące osób. Wieża kościelna w Pałacu Dioklecjana w Splicie – jedna z największych atrakcji Splitu i wybrzeża Chorwacji. Duch Imperium Rzymskiego w mieście jest ciągle żywy. Będąc tutaj warto zobaczyć podziemne rezydencje pod Pałacem Dioklecjana, które oczywiście są jedną z największych atrakcji Splitu. Jak już wspominałem Pałac Dioklecjana w Splicie pełnił też funkcję religijną, a swoje świątynie mieli tutaj Jowisz oraz Herkules. Natomiast mieszczące się tutaj mauzoleum w VII wieku przekształcono na katedrę. Pałac Dioklecjana to obiekt, który ze względu na architekturę zdecydowanie warto zobaczyć w Splicie. Spacerując przez teren pałacu trafiłem na koncert chóru, który miał miejsce obok Świątyni Jowisza. Jak się później okazało, panowie śpiewają tam dość często. Natomiast dzięki świetnej akustyce budowli występ był naprawdę spektakularny. Katedra pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny / Świętego Duje w Splicie – punkt widokowy Mauzoleum przekształcone na kościół, jeden z najważniejszych w mieście, dziś znany jest jako Katedra pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny lub Świętego Duje. Swoją funkcję pełni od VII wieku, zaś później dobudowana dzwonnica w stylu weneckim jest obecnie najlepszym punktem widokowym na miasto oraz pobliskie wybrzeże Chorwacji i Adriatyk. Panorama Splitu i okoliczne wybrzeże Chorwacji z wieży katedry w Pałacu Dioklecjana. To również jedna z największych atrakcji Splitu, zaś panoramy z góry są zdecydowanie tym, co warto zobaczyć w Chorwacji. Panorama Splitu i okoliczne wybrzeże Chorwacji z wieży katedry w Pałacu Dioklecjana. Naprawdę warto zawitać do tego miasta podczas podróży po Bałkanach samochodem i napawać się zarówno współczesną atmosferą, jak i antycznym duchem przeszłości. Natomiast moje emocjonalne wejście na szczyt po dość niepewnych schodach i nad prawie 60-metrową przepaścią w dół najlepiej podsumować komentarzem: Koszt wejścia na wieżę to 20 kun (około 11,50 zł), ale nie mogłem przepuścić okazji na taką panoramę! Miasto dosłownie rozlewa się w dolinie uwięzione między górami, a morzem. Choć w połowie wejścia na wieżę sparaliżował mnie strach. Nie boję się wysokości, jednak było to idealne odzwierciedlenie moich koszmarów, w których spadam w dół, przyklejony wcześniej do wąskiej drewnianej kładki kilkadziesiąt metrów nad ziemią, ciekawe doświadczenie. Uliczki Starego Miasta / Pałacu Dioklecjana w Splicie Podobnie jak Zadar – Split jest bardzo czysty i zadbany. Warto przejść się pośród śnieżnobiałych zabytkowych kamienic, a także wąskich uliczek nieco oddalonych od bram Pałacu Dioklecjana. Stare Miasto w Splicie, Pałac Dioklecjana. Miasto wywarło na mnie na tyle pozytywne wrażenie, iż w swoim notesie z podróży napisałem “mogę powiedzieć z ręką na sercu, ze to jedno z najpiękniejszych miast, w których byłem”. Antyczne mozaiki na ulicach Splitu. Na każdym kroku można napotkać antyczne pozostałości, co dodatkowo wzmaga poczucie obcowania z historią. Te starożytne elementy sprawiają, iż sam spacer uliczkami miasta jest jedną z największych atrakcji Splitu. Fragmenty kolumn na ulicach Splitu. Spacer nadmorską promenadą wzdłuż portu, z którego wypływają promy w wielu kierunkach był już elementem powrotu na parking i zwiastunem dalszej drogi. Jednak to bardzo przyjemne doświadczenie, miejskie wybrzeże Chorwacji ma mnóstwo uroku. Promenada w Splicie – miejskie wybrzeże Chorwacji. Piękno miast w połączeniu z normalnością życia jest czymś, co wzmaga moją miłość zarówno do Chorwacji, jak i całych Bałkanów. W odróżnieniu od zmuzealizowanych centrów niektórych typowo turystycznych zachodnich miast tutaj ciągle tętni normalne życie. Napiszę to drugi raz, ale Split naprawdę warto zobaczyć podczas podróży samochodem po Bałkanach. W Pałacu Dioklecjana w Splicie mieszka dziś kilka tysięcy osób. Podaca – mało znane, ale niezwykle piękne miejsce na wybrzeżu Chorwacji Droga ze Splitu do Podacy, w której udało się zarezerwować stosunkowo tani sobotni nocleg, była spokojna. Prowadziła bardzo malowniczo przez pięknie piętrzące się góry w okolicy miasta Omis i pod stokami słynnego Sveti Jure – szczytu w obrębie Parku Narodowego Biokovo, znanego z pięknych widoków na Góry Dynarskie i wybrzeże Chorwacji, niestety nie wystarczyło czasu, aby wjechać na szczyt. Po przejechaniu Makarskiej dotarłem w końcu na miejsce i to przed zachodem słońca. Kwatera w Podacy mieściła się w prywatnym domu u pana Gorana, przemiłego Chorwata, który opowiedział mi sporo o historii miejsca. Nie była to zwykła wioska, choć wcześniej tak o niej myślałem. Okazała się natomiast jednym z najpiękniejszych, a zarazem mało znanych miejsc na wybrzeżu Chorwacji. Podaca jest podzielona na dwie części: górną, a także dolną. W dolnej, przybrzeżnej mieszka 660 osób, zaś w górnej jedynie kilka. W 1962 roku obszar ten nawiedziło trzęsienie ziemi, które zniszczyło górną część. Obecnie jest to wioska widmo ze zrujnowanymi kamiennymi domami, kościołem, a także wieżą. Wieża zrujnowanego kościoła w górnej części wioski Podaca – jedna z mniej znanych atrakcji na chorwackim wybrzeżu. Do wioski dotarłem akurat o złotej godzinie, natomiast podwieczorne panoramy na Adriatyk i wybrzeże Chorwacji z górnej części Podacy były niezwykłe. Poczułem, że w pewien sposób odrobiłem zaległości po ominięciu szczytu Sveti Jure, zaś ciepłe światło jedynie dodało uroku pejzażowi. Górna Podaca to świetny punkt widokowy, a także zdecydowanie miejsce, które warto odwiedzić podczas podróży po Chorwacji i Bałkanach samochodem. Górna część wioski Podaca, zrujnowana przez trzęsienie ziemi w 1962 roku – jedno z najpiękniejszych mało znanych miejsc na wybrzeżu Chorwacji, które warto odwiedzić podczas podróży samochodem po Bałkanach. Przechadzałem się w klapkach po gruntowych drogach wiodących przez zrujnowane budynki. W jednym z zamieszkanych, co więcej jedynym zamieszkanym domu, jaki widziałem, mieści się pensjonat. Obok niego pasł się leniwie osiołek. Węże w Chorwacji – żmija nosoroga, jeden z najbardziej niebezpiecznych węży w Europie Sielanka jednak zmieniła się w przerażenie po wejściu na tę drogę. Po wyzwoleniu migawki i wykonaniu fotografii usłyszałem głośne syczenie po prawej stronie, zaś po chwili odgłosy jakby rzucania się w trawie. Pierwsze o czym pomyślałem – wąż i to bydlę, co trochę mnie sparaliżowało. Nie wiedziałem, czy uciekać czy się nie ruszać, ale szelest oddalał się. Sądząc po poruszającej się trawie i zaroślach to coś musiało być naprawdę wielkie. Osioł pasący się w górnej części Podacy. Wspomnę tutaj tylko, iż panicznie boję się węży. Stałem jakieś 200 metrów od samochodu, natomiast przejście tego dystansu to były moje najdłuższe chwile w życiu. Panika zjadła mnie całkowicie, serce prawie wyłamało mi żebra. Goran wspominał o tym żeby nie chodzić po zaroślach “bo może to być niebezpieczne”, ale piękno chwili trochę mnie zwiodło i nie przejąłem się tym. Dodatkowo świadomość o hasaniu przez łąki teoretycznie pełne żmij we włoskich Apeninach, czy kreteńskich górach i niezaobserwowaniu ani jednego węża doprowadziła mnie do zbagatelizowania tej sprawy. Półwysep Bałkański zamieszkuje najbardziej jadowita europejska żmija – żmija nosoroga. W Chorwacji znana zwyczajowo jako poskok, zaś jej ukąszenia niestety często kończą się śmiercią. Żmija nosoroga zazwyczaj schodzi z drogi, jednak w obliczu zagrożenia jest bardzo agresywna i szybka. Chorwackie określenie tego gada łączy się z legendami, ponieważ atakując podskakuje – potrafi zwinąć się w kłębek i wyrzucić przednią część ciała na 40 cm! Jesienią wspina się na gałęzie drzew w celu poszukiwania ptasich piskląt. Panorama Adriatyku i wybrzeża Chorwacji z drogi prowadzącej do górnej części Podacy. Goran potwierdził powszechny strach panujący przed tymi wężami na wybrzeżu Chorwacji. Wspominał o tym, że wyruszając w góry niektórzy ludzie zabierają ze sobą koszyki, w które wkładają kamienie i rzucają je przed siebie, aby odstraszyć gady. W tej samej rozmowie zaproponował wejście na wieżę w opustoszałej wsi, do której ma klucze, jednak po wcześniejszej sytuacji odmówiłem. Ale następnym razem się przełamię! Gradac – jedno z najpiękniejszych miasteczek w Chorwacji Na zachód słońca wyruszyłem na plażę w południowej części miasteczka Gradac – jednego z najpiękniejszych miejsc w Chorwacji, oczywiście moim zdaniem. Tam też po raz pierwszy zanurzyłem się w Morzu Adriatyckim. Plaże pełne białych kamieni wygładzonych przez morze łączyły się z turkusem wody Adriatyku. Na dnie dostrzegłem parę jeżowców. Woda była chłodna – około 17 stopni, w końcu to maj. Ostatnie ciepłe światło dnia głaskało zbocza Biokova górującego nad Gradacem. Myślę, iż jest to jedna z piękniejszych panoram chorwackiego wybrzeża Adriatyku. Panorama miasteczka Gradac i Biokova – moim zdaniem to jedno z najpiękniejszych miejsc w Chorwacji. Był to mój przedostatni wieczór w Chorwacji, a właściwie w jej największej kontynentalnej części. Po powrocie do domu rodziny Gorana jego mama poczęstowała nas przepysznym deserem z wielu warstw cieniutkiego jak papier ciasta wypełnionego jabłkami. Tradycyjny bałkański przysmak w domowym wykonaniu smakował w przeliczeniu na 2 osoby w domu u Gorana z dostępem do kuchni (oraz oczywiście deseru) kosztował 28,35€ (około 119 zł). W Gradacu zakupiliśmy też chleb, ser i warzywa za około 20 zł. Południowo-zachodnia Bośnia i Hercegowina – podróż samochodem Dzień poranka wcześnie rano wyruszyliśmy w kierunku granicy z Bośnią i Hercegowiną. Dzisiejszym celem był Mostar – słynne miasto różnorodności, w którym mieszają się kultury muzułmańska, katolicka, a także prawosławna. Zarazem największa atrakcja Bośni i Hercegowiny, jak również wizytówka Europy. Trasa do Mostaru samochodem z Podacy przez Wodospady Kravica i Medziugorie; źródło: Mapy Google. Droga prowadziła przez góry. Tutaj napotkałem kolejnego węża – na oko 1,5-metrowy gigant wił się przy poboczu. Serce stanęło mi po raz kolejny i jak się okazało później również nie ostatni… Na szczęście po kilku kolejnych doświadczeniach takie widoki mi spowszedniały. Praktyczne informacje dotyczące podróży do Bośni i Hercegowiny samochodem Odprawa na granicy chorwacko-bośniackiej trwała chwilę. Sprawdzono jedynie dokumenty, znów standardowo poprosiłem o pieczątki, które otrzymałem tym razem bez problemu. Do przekroczenia granicy z Bośnią i Hercegowiną wymagana jest zielona karta. Była to moja trasa przez Bośnię i Hercegowinę do Dubrownika, jednak szybciej Bośnię można przekroczyć korytarzem Neum. Dodatkowo w 2022 ma zostać otwarty Most Peljesac, który ominie w całości terytorium Bośni i Hercegowiny i poprowadzi do Dubrownika. Walutą Bośni i Hercegowiny jest marka zamienna (BAM/KM); 1 BAM = 2,14 zł. Wodospady Kravica – jedna z największych atrakcji Bośni i Hercegowiny, a także najpiękniejszych miejsc na Bałkanach Pierwszym przystankiem na trasie do Mostaru były wodospady Kravica położone na odcinku rzeki Trebizat. Woda spada tam z wysokości nawet 28 metrów, co tworzy przepiękny krajobraz, zaś ten jest zdecydowanie jedną z największych atrakcji, które warto zobaczyć w Bośni i Hercegowinie. Za całodzienny bilet wstępu zapłaciłem 6 KM (13 zł), jednak cennik jest zmienny i związany z sezonami w roku. Szczegóły dotyczące cen biletów wstępu możecie znaleźć na oficjalnej stronie parku Wodospady Kravica. Z tego, co zrozumiałem w kasie w cenę biletu jest wliczona także opłata za parking. Wodospady Kravica – jedna z największych atrakcji Bośni i Hercegowiny. Wodospady wyglądają naprawdę spektakularnie. Miejsce nie jest tak bardzo popularne, jak odwiedzone wcześniej Jeziora Plitwickie. Spotkać można tam wiele osób, które przyszły spędzić czas kąpiąc się i spacerując po malowniczej okolicy przy dźwiękach rozbijającej się głośno wody, a także schładzając w mgiełce unoszonej przez wiatr. Kravice to zdecydowanie miejsce, które warto zobaczyć w Bośni i Hercegowinie. Czas można spędzić tu naprawdę aktywnie, zaś szlak pieszy prowadzi pętlą pod górę i widokowo jest bardzo interesujący. Wodospady Kravica – jedna z największych atrakcji Bośni i Hercegowiny. Spacerując asfaltową drogą w kierunku parkingu można doświadczyć smutnej nieodległej przeszłości tego pięknego miejsca, świadczy o niej między innymi podziurawiony od kul znak drogowy. Podziurawiony od kul znak drogowy przy szlaku pieszym na wodospadach Kravica. Madziugorie – jedno z najpopularniejszych miejsc pielgrzymkowych w Europie W miejscu zwanym Podbrdo od początku lat 80 XX wieku miało dochodzić do objawień Gospy, którą osoby doświadczające widzenia utożsamiają z Maryją. Obecnie objawienia, które rzekomo trwają do dziś nie są jednak potwierdzone przez Kościół Katolicki. Nie stanowi to jednak problemu dla rozwoju popularności tego miejsca. Warto zagłębić się w temat korzystając z wiarygodnych źródeł, a także raportów, które są moim zdaniem bardzo interesujące pod różnymi kątami. Szlak pieszy do miejsca uznanego za początek objawień nie należy do najłatwiejszych, zaś znajdujące się tu ostre i wyślizgane skały mogą być niebezpieczne. Szlak pieszy do miejsca objawień Gospy w Medziugorie. W docelowym punkcie znajduje się figura Gospy, a także krzyż. Warto wejść tu także ze względu na przyjemną panoramę okolicy. Jest to jedno z miejsc, które warto zobaczyć w Bośni i Hercegowinie choćby ze względu na panującą tu atmosferę. Jednak nie brakuje tu tradycyjnych, jarmarcznych bud z pamiątkami. Góra, na której ma dochodzić do objawień Gospy. Przeciskając się przez stragany z pamiątkami i obraniu kursu na Mostar należy przemierzyć drogi obwieszone chorwackimi flagami i wszechobecnymi szachownicami. Mostar – największa atrakcja Bośni i Hercegowiny. Co warto zobaczyć w Mostarze w jeden dzień? Mostar podobnie jak Zagrzeb wzbudził we mnie początkowo mieszane uczucia. Piękne, ale niesamowicie zatłoczone historyczne centrum, pełne orientalnych budynków, niezwykle ciekawie wybrukowanych okrągłymi kamieniami chodników, tradycyjnych straganów, no i on – chyba jeden z najsłynniejszych mostów Europy – Stari Most. Stare Miasto w Mostarze Stary Most to największa atrakcja Mostaru oraz obowiązkowe miejsce, które warto zobaczyć w Bośni i Hercegowinie, a także podczas całej podróży po Bałkanach samochodem. Obiekt, od którego nazwę wzięło miasto i dla którego też zjeżdżają się tutaj ludzie z całego świata. Tłumy do godzin popołudniowych były na tyle uciążliwe, że najpierw postanowiłem zameldować się w pensjonacie i spokojnie rozpakować. Pokój dwuosobowy z aneksem kuchennym w bliskiej odległości do centrum kosztował 19,80€ (około 83,16 zł). Uliczki Starego Miasta w Mostarze – jedno z najpiękniejszych miejsc w Bośni i Hercegowinie. W godzinach podwieczornych atmosfera w historycznym centrum się przerzedziła. Wreszcie zapanował spokój, a spacer starym targiem wzdłuż Neretwy był niebywałą przyjemnością i pewnego rodzaju teleportacją w przeszłość. Targ na Starym Mieście zdecydowanie warto zobaczyć będąc w Mostarze. Czułem się jak w innym świecie, zupełnie jak w baśni “Tysiąca i jednej nocy”! Bazar w centrum historycznym Mostaru. Błyszczące w świetle wieczora minarety i śpiewy muezinów wzywające do modlitwy dodatkowo wzmagały poczucie wyjątkowości miejsca. Było to moje pierwsze spotkanie z głęboko zakorzenioną kulturą muzułmańską, które mnie zachwyciło, a także sprawiło, że Mostar stał się dla mnie jednym z najpiękniejszych miejsc na Bałkanach. Historyczne centrum Mostaru – miejsce, które warto zobaczyć w Bośni i Hercegowinie. Stary Most w Mostarze Mostar jest miastem, które przez wieki było symbolem pojednania kultur, jak również wzajemnego szacunku. Choć obszarem tym w historii szarpały wojny i niepokoje. Podczas wojny w Bośni i Hercegowinie najsłynniejszy obiekt zarówno miasta, jak i całego kraju – kamienny Stary Most, zbudowany w XVI wieku, został wysadzony przez armię chorwacką w 1993 roku. W 2004 odbudowano go i ponownie zdefiniował miasto, jako przykład współistnienia i przyjaźni. Dziś jest największą atrakcją Mostaru, Bośni i Hercegowiny, a także całych Bałkanów. Stary Most w Mostarze – miejsce, które koniecznie trzeba zobaczyć podczas podróży po Bałkanach samochodem. Wieczorami sporo rybaków wychodzi na skały z wędkami, zaś za dnia z mostu skaczą śmiałkowie w rwący nurt rzeki Neretwy przepływającej przez Mostar. Wieczorna panorama Starego Mostu oraz historycznej części Mostaru. Poniżej zdjęcie, które pokazuje współistnienie na tym terenie dwóch wielkich kręgów kulturowych. Stary Most, minarety meczetów, a także wysoka wieża kościoła katolickiego. Stary Most w Mostarze – największa atrakcja Bośni i Hercegowiny. Ludzie w Mostarze, których spotkałem byli niesamowicie mili i pomocni. Po raz pierwszy podczas całego wyjazdu zdecydowałem się na kolację w restauracji. Motywacją były o wiele niższe ceny niż w pozostałych odwiedzonych przeze mnie sąsiednich krajach i niesamowita chęć spróbowania prawdziwego bałkańskiego jedzenia. Polecona przez właścicielkę pensjonatu restauracja Crveni Han przy ul. Tita, w sąsiedztwie, jakże miło, muzułmańskiego cmentarza. Zamówiłem bałkańskie dolmy – gołąbki zawijane w liście winogron oraz wspaniałe ćevapi – grillowane mięso mielone zwinięte w ‘wałeczki’, za które naprawdę mógłbym oddać nerkę.. te 2 dania zjadłem sam, wraz z dodatkami (cebula, ajvar, ziemniaki, tradycyjna tłusta pita), a także podwójnym piwem to koszt około 10 € (42 zł). Po obfitej i sytej kolacji nocny spacer przez miasto był zbawienny. Po zmroku nie było widać zrujnowanych jeszcze od czasu brutalnej wojny budynków, znajdujących się gdzieniegdzie śmieci czy ścieków wylewanych do rzeki. Za dnia niestety te rzeczy umniejszały atrakcyjności miastu, które mimo wszystko uważam za miejsce, które szczególnie warto zobaczyć w Bośni i Hercegowinie oraz podczas podróży po Bałkanach samochodem. Blagaj – mniej znane miejsce, ale też jedna z największych atrakcji Bośni i Hercegowiny Dzień docelowym tego dnia był Dubrownik. Perła Adriatyku, jedno z najpiękniejszych miast świata, jednak kilkanaście kilometrów od Mostaru już spotkała mnie przemiła niespodzianka. Prawdziwa oaza spokoju – niezwykły Blagaj. Trasa do Dubrownika samochodem z Mostaru przez Blagaj; źródło: Mapy Google. Pierwszym przystankiem na trasie była miejscowość Blagaj – jedna z najważniejszych atrakcji Bośni i Hercegowiny. Na miejsce zajechałem wcześnie rano, zanim jeszcze zaczęto pobierać opłaty za parking. Droga z parkingu do celu to jedynie 650 metrów. Celem był 600-letni Dom Derwiszów. Muzułmański klasztor położony pod 240-metrową pionową ścianą, w której gniazdują jaskółki. Pod klasztorem spod skały wypływa rzeka Buna, zaś jej kaskady szumnie odbijają się od klifu. Te łącząc się ze śpiewem ptaków i lekkim porannym wiatrem hipnotyzują odwiedzających. Dosłownie hipnotyzują. Dom Derwiszów w Blagaj – miejsce, które naprawdę warto zobaczyć w Bośni i Hercegowinie. Wywierzysko Buny – miejsce, w którym wody podziemne wypływają na powierzchnię, jest jednym z najsilniejszych w Europie. Dom Derwiszów w Blagaj oraz wywierzysko Buny. Była to moja pierwsza wizyta w sakralnym miejscu islamu. Bilet wstępu do tekiji (pol. Chanaka) wynosi 4 BAM (około zł). Klasztor wyłożony jest kolorowymi dywanami, przed wejściem należy zdjąć buty i przyoblec się w specjalnie przygotowaną chustę, ponieważ nie wolno wchodzić tam z odkrytymi ramionami i kolanami. Wnętrze tekiji w Blagaj. W Bośni i Hercegowinie nie pozwala się zapomnieć okrutnego ludobójstwa na ludności muzułmańskiej w Srebrenicy. Pamięć o wydarzeniach jest silnie podkreślana w społeczności islamskiej. Wnętrze tekiji w Blagaj. Orzeźwiające powietrze poranka przemykało przez sale pootwieranymi oknami. Na parapetach znajdowały się księgi Koranu – tekija to nie tylko miejsce modlitwy, kontemplacji i mistycznych obrzędów. To również miejsce studiowania świętej księgi islamu. Wnętrze tekiji w Blagaj. Udało mi się odwiedzić to niezwykłe miejsce przed nadejściem fali odwiedzających, którą mijałem w drodze powrotnej. Miałem spore szczęście. Zachwycił mnie cytat, który przeczytałem przy klasztorze: “na chwałę Stwórcy i tego, co stworzył”. Było to idealne podsumowanie wizyty w miejscu, gdzie oprócz Boga czczono arcydzieła natury. Wizyty w jednym z najpiękniejszych miejsc na Bałkanach. Droga do Dubrownika – południowe wybrzeże Chorwacji Wybrana poboczna droga prowadząca do przejścia granicznego z Chorwacją wiodła przez piękne tereny. Wybrzeże Chorwacji i błękitny Adriatyk były już coraz bliżej. Jadąc tędy samochodem należy przeciąć wysokie góry, aby chwilę później trafić na płaską równinę porośniętą winnicami. Pomijając kolejne węże (łącznie 6), które przepełzały przez jezdnię o włos nie potrąciłem żółwia. Natomiast zaraz za nim kolejne 2 węże. Tu zapisałem nawet nazwę wioski – Kotezi. W wiosce Rovno w lokalnym sklepie zakupiłem masło (4,80 BAM = ok. 10 zł). Także tradycyjny, spory i niesamowicie słony ser za około 18 zł. Ponownie do Chorwacji wjechałem w miejscowości Cepikuće około 11:30. Na granicy przywitał mnie wyłącznie pogranicznik chorwacki. Sam przejazd przez granicę z Bośni i Hercegowiny do Chorwacji odbył się bez problemów. Wybrzeże Chorwacji, zielone góry i błękitny Adriatyk. A tak wygląda przepyszny niepółksiężycowy mostarski rogalik! Bośniacki rogalik w Chorwacji. Dubrownik – najpiękniejsze miasto i największa atrakcja Chorwacji Nocleg w Dubrowniku Najtańszy nocleg / pokój 2-osobowy wyniósł (około 109 zł). Dubrownik przez swoją popularność jest drogi dla turystów. Od zawsze był jednym z najczęściej odwiedzanych miast całego wschodniego wybrzeża Adriatyku. Jest też bezsprzecznie największą atrakcją Chorwacji. Kolejna fala sławy, nazwałbym to nawet tsunami fejmu, spłynęło na niego po sukcesie serialu Gra o Tron. To właśnie dubrownickie Stare Miasto jest jedną z najbardziej znanych scenografii do superprodukcji. Nagrywano tutaj sceny, które rozgrywają się w Królewskiej Przystani. W mieście nagrywano także sceny do Star Wars. Co warto zobaczyć w Dubrowniku w jeden dzień? Mury Dubrownika Weneckie mury zachowały się tutaj niemal w nietkniętym stanie. Zbudowano je między XII a XVII wiekiem i dziś są one jedną z największych atrakcji Dubrownika. W 1979 roku wraz z całym Starym Miastem zostały wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wstęp na te potężne weneckie mury, w 2017 roku kosztował aż 150 kun (około 80 zł). Bilet ten upoważnia do zwiedzania również pozostałych fortów. Weneckie mury w Dubrowniku oglądane z wybrzeża. W ostatnich latach miasto stało się na tyle popularne, że tłumy zaczęły zagrażać fortyfikacjom. Aby odciążyć budowle ceny biletów zwiększono kilkukrotnie, stąd ich cena jest tak wysoka. Mury osiągają wysokość do 25 metrów, zaś ich łączna długość wynosi niemal 2 kilometry. W skład murów wchodzi pięć bram, w tym trzy lądowe i dwie morskie, a także pięć fortów i dziesięć baszt. Mury miejskie Dubrownika robią naprawdę wielkie wrażenie. Nie ma się co dziwić, że są one jedną z największych atrakcji Chorwacji. Weneckie mury w Dubrowniku oglądane z wybrzeża. Pałace i kościoły na Starym Mieście w Dubrowniku Jak już wspominałem Stare Miasto w Dubrowniku w XX wieku zostało wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W obrębie potężnych murów piętrzą się nienaruszone kamienice, kościoły, a także dostojne pomniki oraz szerokie place. Pałac Rektorów oraz Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – największe atrakcje Dubrownika. Wśród największych atrakcji Dubrownika warto wyróżnić pałace Rektora i Sponzów czy najstarszą aptekę w Europie pochodzącą z pierwszej połowy XIV wieku. Jednym z miejsc, które warto odwiedzić w Dubrowniku jest również XVII-wieczna Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Kopuła Katedry Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Dubrowniku. Ważnym miejscem w Dubrowniku, a zarazem jego atrakcją jest barokowy Kościół Świętego Błażeja, a także kościół Jezuitów oraz gotyckie klasztory Dominikanów i Klarysek. Do wartych odwiedzenia w Dubrowniku kościołów zaliczaj się również kościół Świętego Zbawiciela z początku XVI wieku. Kościół Świętego Błażeja w Dubrowniku. Uliczki Starego Miasta w Dubrowniku Podobnie, jak w przypadku Splitu i Zadaru, również uliczki tutejszego Starego Miasta są ważnymi atrakcjami. Uważam nawet, iż są o wiele piękniejsze niż te w poprzednio opisanych miastach. Przecinają one kilka placów, na których mieszczą się zabytkowe studnie, na przykład słynna Wielka Studnia Onofria oraz kolumny, w tym XV-wieczna Kolumna Rolanda. Wlot ulicy Stradun – jednej z największych atrakcji Dubrownika. Ulice w mieście są tak wyślizgane, że w odpowiedniej perspektywie wyglądają jak lustra. W szczególności gwarnie uczęszczana jest ulica Stradun – jedna z największych atrakcji Dubrownika. Ulica Stradun za dnia. Bardzo zadbane poboczne uliczki podobnie, jak w przypadku Splitu ciągle żyją swoim codziennym życiem. Nietrudno dostrzec w obrębie murów powywieszane na kablach pranie, pod którym przemykają fani w koszulkach i czapkach z logiem Gry o Tron. Boczna uliczka Starego Miasta w Dubrowniku. Ulica Starego miasta w Dubrowniku z panoramą góry Srd. Nadmorska część Dubrownika Dubrownik jest pełen atrakcji. Wszystkie miejsca znajdujące się w obrębie fortyfikacji i niedalekim sąsiedztwie są warte odwiedzenia. Poza murami czuć luksus – śluby na plaży, drogie samochody, jachty. To miasto jest jakby adriatyckim synonimem bogactwa. Chorwackim Monako. Stary Port w Dubrowniku. Zachód słońca i niebieską godzinę nad historycznym centrum obserwowałem z okolic zabytkowych Lazaretów. Wejście na wybrzeże było dość problematyczne, ale finalnie udało się przeskoczyć murek i rozstawić statyw na przybrzeżnych skałach. Jak się później okazało, kawałek dalej (całkiem legalnie) do tego miejsca prowadzą schody.. Wybrzeże w pobliżu Starego Miasta w Dubrowniku. Wybrzeże w pobliżu Starego Miasta w Dubrowniku. Podobnie jednak jak w Mostarze po nadejściu zmroku ulice stały się znacznie mniej zatłoczone. Odwiedzający pewnie wrócili na promy, których u wybrzeża cumowało sporo, może pojechali do kolejnej destynacji lub po prostu wtopili się w miejscowe restauracje. Ulica Stradun wieczorem. Szczerze mówiąc “najpiękniejsze miasto świata” zostawiło u mnie pewnego rodzaju niedosyt. Centrum nawet w maju jest zatłoczone i przeraźliwie drogie. Liczba turystów niestety blokowała w pewien sposób prawdziwość i autentyczność Dubrownika. Raczej ciężko znaleźć tu spokój i odpoczynek, choć znalazłem kilka zaułków wolnych od wycieczek. Jednak wciąż Dubrownik jest moim zdaniem jedną z największych atrakcji Chorwacji, miejscem które trzeba zobaczyć podczas podróży samochodem po Bałkanach. Góra Srd – największa atrakcja okolicy Dubrownika Dzień obowiązkowym miejscem, które musiałem odwiedzić w Chorwacji była góra Srd. Można na nią dojechać kolejką miejską, jednak bilet za kurs był na tyle drogi, że nawet nie przejąłem się, aby zapamiętać tę kwotę. Obowiązkowo śniadanie. A śniadanie z takim widokiem smakuje wyjątkowo. Śniadanie z panoramą Dubrownika. Po wyjeździe z pensjonatu i pokonaniu 25% zjazdu w dół miasta wydostałem się poza jego granicę. Wjazd na szczyt jest możliwy samochodem. Można zrobić to bez problemu, natomiast panorama ze szczytu jest zachwycająca. Jest to z pewnością największa atrakcja Dubrownika znajdująca się w jego okolicy. Panorama Dubrownika z góry Srd – największej atrakcji w okolicy Dubrownika. Tym akcentem pożegnałem Chorwację i ruszyłem w kierunku Czarnogóry. 7 dzień wyjazdu był dniem, o którym nawet nie marzyłem. Rozpoczął się panoramą Dubrownika, a zakończył jednym z najpiękniejszych widoków, jakie miałem przyjemność kiedykolwiek obserwować. Ale o tym w kolejnej części. Podsumowanie W 4 dni udało mi się zwiedzić intensywnie wybrzeże Chorwacji od Zadaru przez Split, Podacę i Gradac po Dubrownik, odbijając do Bośni i Hercegowiny, gdzie odwiedziłem jedne z jej największych atrakcji: wodospady Kravica, Mediugorie, Mostar oraz Blagaj. Łącznie pokonałem około 500 km. Kosztorys noclegi: ok. 425 zł/ 2os = ok. 212,5 zł/osposiłek w restauracji: 42 zł/osbilet wstępu: 32,8 złzakupy (jedzenie): 48 zł SUMA: 335,3 zł/os = 83,83 zł/os/dzień W kolejnej części relacji z podróży, a zarazem gotowego planu na wycieczkę po Bałkanach samochodem opiszę zachwycającą, emocjonującą podróż przez zachodnią Czarnogórę – od zatoki Kotorskiej po Jezioro Szkoderskie i Park Narodowy Lovcen, przejazd przez górzyste tereny Bośni i Hercegowiny z wyjątkowym miastem Jajce oraz Banja Lukę, a także Budapeszt. Ważne informacje Bośnia i Hercegowina – państwo federacyjne ze stolicą w Sarajewie położone w południowo-wschodniej Europie, na Półwyspie Bałkańskim. Graniczy na północy, zachodzie i południu z Chorwacją, na wschodzie z Serbią, a na południowym wschodzie z Czarnogórą. Od południowego zachodu ma dostęp do Morza Adriatyckiego. DOKUMENTY – wjazd na teren Bośni i Hercegowiny możliwy jest dla obywateli UE na podstawie ważnego paszportu lub dowodu osobistego (również osoby niepełnoletnie) – polecamy posiadanie dwóch dokumentów i przechowywanie ich osobno. Pamiętajmy, że dokument raz zgłoszony polskim organom jako zgubiony, ukradziony trafia na listę Interpolu i spowoduje kłopot na przejściach granicznych z BiH – odebranie dokumentu i ew. konieczność wizyty w konsulatach w Zagrzebiu, Belgradzie lub Sarajewie, jeśli osoba zostanie mimo wszystko wpuszczona do BiH w celu wyrobienia paszportu tymczasowego na powrót do kraju. SAMOCHÓD – osoby poruszające się samochodem powinny pamiętać o zabraniu Zielonej Karty, bez której wjazd nie jest możliwy (dotyczy to również przejazdu przez Neum na drodze do Dubrownika). Ewentualnie zakup ZK na przejściu granicznym. WALUTA – walutą Bośni i Hercegowiny jest marka konwertybilna (KM) (1 EUR=1,95 KM) – należy pamiętać, że w sklepach, na stacjach benzynowych itp. nie jest honorowana inna waluta – w euro można płacić jedynie w mniejszych sklepach, czy stoiskach z pamiątkami. PODRÓŻ ZE ZWIERZĘCIEM – wjazd na terytorium Bośni i Hercegowiny możliwy jest jeżeli zwierzę posiada mikrochip, paszport z aktualnymi szczepieniami oraz osobny certyfikat weterynarza, że zwierzę nie choruje na choroby zakaźne. ZDROWIE – konieczność wykupienia dodatkowego ubezpieczenia (karta NFZ obowiązuje tylko na terenie Unii Europejskiej), brak zagrożenia epidemiologicznego, wizyta u lekarza kosztuje 15-20 EUR. PODRÓŻ AUTOSTOPEM – autostop poza autostradą jest dopuszczalny, zabrania się jednak rozkładania namiotu w miejscach do tego nieprzeznaczonych. Informacja dla osób podróżujących do Dubrownika – KLIKNIJ Przydatne linki: Kontakt do Konsulatu RP w Sarajewie: PON – PT 9:00 do 13:00 (oprócz środy) tel. +387 33 290 – 500 Poza godzinami urzędowania tel. dyżurny +387 61 899 974. Źródło: Informacje udostępnione przez Ambasadę RP w Sarajewie O autorzeagnieszka Agnieszka - autorka najpopularniejszego polskiego bloga o Chorwacji – Od pięciu lat inspiruję Polaków do odwiedzania tego kraju. Pokazuję, że Chorwacja to nie tylko takie znane miasta jak Dubrownik czy Zadar, że warto zboczyć z popularnych szlaków i udać się w mniej znane miejsca, jeszcze nie odkryte przez masową turystykę! Jestem również pomysłodawczynią największego konkursu fotograficznego w Polsce dla miłośników Chorwacji ” Twoje zdjęcie w Ambasadzie”, który od 3 lat organizuje przy wsparciu Ambasady Republiki Chorwacji w Warszawie. To faktycznie dziwne, ale odwiedziłem Chorwację dopiero jako 49. kraj na mojej liście. Wszystko przez to, że nie trafił mi się żaden atrakcyjnie tani lot, który byłby impulsem do tego, a poza tym do Chorwacji można pojechać własnym samochodem, bez większego planowania, w każdej chwili. Zawsze. Dlatego nie byłem jeszcze nigdy. 🙂 Zaletą własnego transportu jest przede wszystkim posiadanie na miejscu samochodu (dla mnie to podstawa) bez kosztów wypożyczenia, i przynajmniej w naszym przypadku, z instalacją gazową, ponieważ wolimy inwestować w podróże, wspomnienia, przeżycia, a nie w reakcję spalania benzyny. Nie chciałbym oczywiście urazić osób, które wybierają to drugie, szczególnie ze względów ideologicznych. 🙂 Trochę przestraszyły nas informacje z forów miłośników Chorwacji co do dostępności gazu, na trasie do niej i w sąsiednich krajach, mapy stacji z LPG do ściągnięcia, planowanie tankowań na trasie…, ale jak się okazało – nie było z tym w żadnym z odwiedzonych krajów problemów. Tylko w Austrii nie dało się zatankować, ale po tankowaniu w Czechach nie trzeba było. Uwielbiam niektóre porady „podróżnych”, przy których najprostsze czynności urastają do rangi palących problemów. Nigdy nie byłem jeszcze tak daleko inaczej niż samolotem. Poza przygotowaniem samochodu do dłuższej trasy i nawigacji trzeba było pomyśleć o winietach, które niestety obowiązują w krajach tranzytowych (Czechy, Austria, Słowenia – tam uniknęliśmy, powrót przez Węgry). Ponieważ w drogę wyruszaliśmy w nocy, chcąc uniknąć problemów z kupnem ich po drodze (zamknięte, w wyższej cenie niż nominalna, nie ma tygodniowej itp.), kupiłem je w Polskim Związku Motorowym na Niskich Łąkach we Wrocławiu. Pośrednictwo drogie, bo ok. 20 zł za każdą winietę, ale daje pewien mentalny luksus i oszczędność czasu po drodze. Druga sprawa, która wynikła dopiero 2 dni przed wyjazdem – Zielona Karta, czyli komunistyczny przeżytek, międzynarodowe zaświadczenie o polisie OC, wymagane w Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze, które zamierzaliśmy odwiedzić. A nawet gdybyśmy nie zamierzali, to żeby dojechać do Dubrownika, miasta w Chorwacji, w Unii Europejskiej, i tak trzeba przejechać przez Bośnię i Hercegowinę, która w UE nie jest i jeszcze wymaga Zielonej Karty… Kupno na granicy to około 15-20 euro. A Zielona Karta jako dodatek do polskiej polisy OC jest za darmo bądź za drobną opłatą typu 20 zł. Wtorek, 23 sierpnia 2016 Mogę polecić trasę z Wrocławia na południe Chorwacji, której nie podpowiada żadna nawigacja ani Mapy Google. Dlatego też warto nastawiać nawigację odcinkami, nie od razu całą trasę, np. do Boboszowa, później do Spielfeldu, później do Zagrzebia itp. Z Wrocławia drogą krajową nr 8 przez Kłodzko do przejścia granicznego w Boboszowie, nie A4 przez Katowice. W okolicach granicy, szczególnie po stronie czeskiej jest wprawdzie ok. 30 km górskich dróg i zakrętów, ale ostatecznie oszczędza się ok. 100 km drogi, unika opłat i ewentualnych korków na A4. Czasowo wychodzi podobnie. Stamtąd na Ołomuniec, później Brno, Wiedeń i zjazd ostatnim węzłem w Austrii przed Słowenią – Spielfeld. Autostrady w Słowenii wymagają winiety, a granica jest właśnie na autostradzie, więc teoretycznie możemy od razu zostać ukarani za jej brak, jeśli chcemy ją kupić już w Słowenii. Przed przekroczeniem granicy warto więc nastawić nawigację na Ptuj i omijanie dróg płatnych. Trochę drogi z ładnymi widokami przez spokojne wsie i zaoszczędziliśmy 15 euro za winietę na 30 km autostrady. Stamtąd nastawiamy Zagrzeb i odznaczamy już unikanie dróg płatnych. Do Zagrzebia dojechaliśmy po 10 rano. Kilka godzin snu i późnym popołudniem wyszliśmy zwiedzać. Wybrałem taki apartament, żeby można było na pieszo dostać się do starego miasta i co bardziej istotne – z prywatnym, bezpłatnym parkingiem w bramie. W pierwszej strefie parkowania w Zagrzebiu cała doba parkowania na ulicy kosztuje 60 zł. Zagrzeb okazał się bardzo ładnym miastem, powyżej oczekiwań, niezbyt wygórowanych przez to, że właściwie nic się o nim nie wiedziało i nie słyszało. Czwartek, 25 sierpnia 2016 r. Po śniadaniu, po drodze do naszej docelowej miejscowości Promajna blisko Makarskiej, wyruszyliśmy w stronę Plitvickich Jezior. Powrót zaplanowaliśmy inną drogą, więc była to jedyna sensowna okazja. Bilety wstępu są drogie, prawie 110 zł za normalny i 70 zł za ulgowy, ale tego nie można nie zobaczyć. Zgodnie z informacjami znalezionymi na różnych blogach w internecie, wybraliśmy północne wejście nr 1, które jest bliżej najpiękniejszych części parku i dopasowaną do naszych potrzeb (zobaczyć dość dużo, ale nie obchodzić dookoła większych, dość przeciętnych jezior) trasę B. Około 23 dojechaliśmy do Promajny, gdzie zaplanowaliśmy kolejne 7 noclegów. Nie widzieliśmy za dużo, a rano obudził nas taki widok z okna. Kolejnego dnia poszliśmy na plażę, w tej, jak to określili znajomi, będący częściową inspiracją tego wyjazdu (przyjechali kilka dni po nas), wiosce rybackiej i trochę się zniesmaczyliśmy. Kamienistej plaży spodziewał się każdy, ale takiego słowiańskiego mrowiska, ręcznika przy ręczniku metr od siebie i głośnych animacji organizowanych przez restaurację na plaży, już nie. Całe szczęście w kolejnych dniach staranniej, jeszcze w apartamencie, z użyciem internetu, wybierałem najpiękniejsze plaże. 🙂 Niedziela, 28 sierpnia 2016 r. Po plażowaniu, wieczorem tego dnia wybraliśmy się do Splitu. Piękne, antyczne, kamienne miasto przy samym morzu. Spędzając tam czas w jednym z lokali ze świetnym klimatem można poczuć, że się żyje. Wtorek, 30 sierpnia 2016 r. Tego dnia wybraliśmy się na całodzienną wycieczkę do Bośni i Hercegowiny. Pierwszym punktem był Pocitelj, niewielkie miasto o tureckim klimacie nad rzeką Neretwą. Jeszcze kilkanaście lat temu doszczętnie zniszczone, dziś odbudowane bez utraty uroku. Następnie pojechaliśmy do klasztoru derwiszów w Blagaju, położonego u źródła rzeki i tuż przy, a nawet pod urwistą skałą. Bardzo klimatyczne miejsce. Ostatnim miejscem, do którego dojechaliśmy już po zachodzie słońca (któremu towarzyszyły nawoływania z meczetów), był Mostar. Znany głównie ze Starego Mostu, mającego 500 lat i pięknego, zabytkowego centrum. Sam most jest dość stromy, a idealnie wypolerowane butami turystów kamienie są tak śliskie, że zrobiono poprzeczne „krawężniki” od jednej strony mostu do drugiej, żeby z niego nie zjechać. Z obsługą w barze z piwem czy lodziarni bez problemu można dogadać się po polsku. Nie sądziłem, że turystyczna obecność Polaków na Bałkanach zaznaczy się aż tak mocno. W końcu co 3-4 samochód na wybrzeżu w Chorwacji ma polskie rejestracje. Czwartek, 1 września 2016 r. Dzień wyjazdu z Promajny, drogi dalej. Około południa w pełni słońca spadł gęsty deszcz przyniesiony przez chmury, które przedarły się nad wysoką na ponad 1500 m stromą górą, która górowała nad całym wybrzeżem, znajdując się jednocześnie zaledwie kilka kilometrów od morza. Wyruszyliśmy w kierunku Dubrownika. Jak pisałem wcześniej, przez Bośnię i Hercegowinę, która ma ok. 20-kilometrowy pas wybrzeża. Jedyny kurort BiH, Neum, z niższymi cenami niż w Chorwacji, nie spodobał mi się. W tym miejscu morze wygląda jak jezioro, jest wyjątkowo ograniczone górami, a domki nastawiane jeden na drugim (w Chorwacji akurat też tak często jest). Ogólnie mam wrażenie, że gdyby zrobić bazę wszystkich miejsc i kwater w Chorwacji, a następnie wylosować jakąś kwaterę, to jej miejsce byłoby nieciekawe. Apartamenty są ogólnie wszędzie, prawie wszystko jest na wynajem. Żyje się głównie z turystów. Ale niestety wiele z nich jest przy ruchliwej ulicy, w gęstej zabudowie, w hałaśliwym kurorcie typu Makarska. Co wiąże się też z zatłoczoną i przeciętną plażą. Chorwację mogę polecić, ale należy starannie wybrać gdzie się będzie mieszkać. Dojechaliśmy do Dubrownika. Parkowanie na ulicy 25 zł za godzinę, aż do nocy. Pojechaliśmy więc trochę poza centrum, zaparkowaliśmy bezpłatnie i podjechaliśmy 2 przystanki autobusem. Bilet jednorazowy 9 złotych… Chciałoby się zapytać, czy jesteśmy w… Nowym Jorku? Ale tam komunikacja nie jest taka droga. Na pewno nie są to ceny z tej części Europy. Dubrownik zrobił na nas wrażenie, podobnie jak Split. Zastanawiając się kto mieszka w samym starym mieście, spotkaliśmy kilku mieszkańców, ale znacznie więcej tabliczek „Apartman” przy drzwiach. Zrozumiałe. Swoje mieszkanie można wynająć za bardzo konkretne pieniądze. Nawet, gdy ktoś się tu urodził, to koszt alternatywny mieszkania tu dalej (utracone korzyści z tego powodu) jest zbyt wysoki. Poza tym nie można dojechać autem, nie wiem jak daleko można je w ogóle zaparkować, dźwiganie zakupów w górę miasta (ok. 50 m różnicy poziomów) też po którymś razie odbiera czar mieszkania w kilkusetletnich murach. Nocleg tego dnia zaplanowaliśmy już w Czarnogórze, w jednej z pierwszych miejscowości, Igalo. Podczas wieczornego spaceru promenadą po kolacji zobaczyliśmy, że cała plaża w tej miejscowości to dosłownie wylany beton. Trochę dramat. Poniedziałek, 2 września 2016 r. Zwiedzanie tego dnia rozpoczęliśmy od sąsiedniej miejscowości Herceg Novi. Następnie ruszyliśmy brzegiem Zatoki Kotorskiej, jedynego, kilkuramiennego fiordu na wybrzeżu Adriatyku. Po drodze zahaczyliśmy o niewielką, urokliwą miejscowość Perast. Późnym popołudniem dotarliśmy do Kotoru. Stare Miasto położone było u podnóża góry, na którą wspinał się gruby, obronny mur. Wspaniały klimat, w stylu Splitu i Dubrownika, tylko ludzi mniej. Już po zachodzie słońca dotarliśmy do miejscowości Svieti Stefan, znanej z małej wysepki połączonej niewielkim mostem z lądem. Znalazłem taką informację w przewodniku, ale pewnie jeszcze, gdy czytałem go w Polsce, więc na miejscu byłem zaskoczony. Zabytkowe stare miasto przerobiono na… hotel. Na wyspę nie ma wstępu. Mimo, że są tam miejsca publiczne, takie jak zabytkowy kościół itp. Tak jakby wrocławski Ostrów Tumski przerobić na hotel. Niesmak. Przed 23 dojechaliśmy prawie na sam koniec Czarnogóry, gdzie mieliśmy zarezerwowany nocleg, do najbardziej albańskiego miasta w Czarnogórze, Ulcinj. O godzinie 20, główna ulica prowadząca do starego miasta, na którego końcu, tuż przy morzu, był nasz apartament, zamienia się w ruchliwy deptak. Zakaz wjazdu. Czuć arabski chaos. Dużo aut, ciasne, niedoświetlone uliczki, po bokach głupio zaparkowane samochody z wieloma rysami. Znaleźliśmy w końcu miejsce jak najbliżej murów starego miasta, gdzie zaparkowaliśmy samochód. Jazda i parkowanie tutaj to zadanie dla naprawdę doświadczonego kierowcy, którym, nieskromnie się pochwalę, jestem :), ale też wyłącznie ludzi opanowanych. Pomyślałem o kilku osobach, które by tu zwariowały. Parkowanie było równoległe, przy murze, z koniecznym użyciem hamulca ręcznego, na stromym wzniesieniu, na słabo oświetlonej uliczce. Przekroczyliśmy mury starego miasta, znaleźliśmy nasz apartament, zostawiliśmy rzeczy (wzięliśmy tylko to, co potrzebne na 1 noc) i poszliśmy coś zjeść do restauracji tuż obok apartamentu z pięknym widokiem na morze. Morze było ciemne jak atrament, ale skały ładnie podświetlone. Przy stole obok, oczywiście Polacy. Wtorek, 3 września 2016 r. Ta, ostatnia część podróży ma charakter prawie wyłącznie techniczny – po prostu wracamy. Mapy Google proponowały trasę taką samą, czyli przez Chorwację, co byłoby jednak nudne, a wręcz frustrujące – siedzieć tyle godzin w samochodzie i widzieć dokładnie to samo, co się widziało. Dlatego wybraliśmy trasę przez Serbię i Węgry. Znalazłem tani i dobry nocleg ze śniadaniem przy autostradzie pod Belgradem. Niezbyt daleko zajechaliśmy, bo 600 km, ale to 9 godzin drogi, więc czasowo połowa trasy. Trasa przez Czarnogórę była wspaniała, przez góry, ale poprowadzona doliną rzeki o niesamowitym kolorze, która wyrzeźbiła piękny kanion, tak, że nie było ani wielu ostrych zakrętów ani dużej, odczuwalnej różnicy poziomów. Strome góry na lewo i prawo. A po prawej stronie, co jakiś czas „galeria” (czyli pół-tunel) pociągu, który przez większość trasy jeździł w tunelu w skale. Nie mogliśmy uwierzyć, że ktoś wpadł na pomysł poprowadzenia tutaj trasy kolejowej i zrealizował go. Środa, 4 września 2016 r. Widoki tego dnia były już typowe, znane nam z naszej części Europy – płasko i zielono. Do tego godzinna kolejka na granicy między Serbią a Węgrami (Unią Europejską), przed którą było obozowisko uchodźców. Po 2 w nocy dotarliśmy bezpiecznie do domu. I tak skończyła się prawie 2-tygodniowa wycieczka. Jestem zadowolony z tego co zobaczyłem i pewnie jeszcze wrócę do Chorwacji tam, gdzie nie byłem, np. na północ i tam, gdzie nie dojechałem, czyli do Albanii, Macedonii, Serbia też pewnie zasługuje na więcej niż przejazd autostradą. 🙂 Główna porada dla wybierających się do Chorwacji – starannie wybrać miejscowość, apartament, sprawdzić okoliczne plaże, żeby poczuć się faktycznie jak nad Adriatykiem, a nie jak w Mielnie czy Władysławowie (dobór miejscowości nieprzypadkowy). Czas czytania: 4 minut Neum to miejscowość wypoczynkowa na wybrzeżu Adriatyku w Bośnia i Hercegowina – jedyny nadmorski kurort Neum ze względu na długie, ciepłe lata oraz krótkie łagodne zimy, jest uważane za jedno z nadmorskich miast o największej liczbie słonecznych dni w roku. Co ciekawe około 92% ludności to Chorwaci pochodzenia etnicznego. Miasteczko Neum jest bardzo wygodne dla turystów ze względu na bliskość głównych ośrodków turystycznych w Chorwacji. Cena zakwaterowania i wyżywienia w Neum jest zdecydowanie niższa niż w Chorwacji, dlatego też Neum to miejscowość bardzo popularna wśród podróżnych, którzy szukają nieco tańszej opcji wypoczynku nad Adriatykiem. Neum mapa Między deltą Neretwy a półwyspem Peljesac znajduje się krótki około kilkunasto-kilometrowy… Czas czytania: 2 minut Przejścia graniczne Chorwacja z Bośnią i Hercegowiną. Co warto wiedzieć, planując podróż przez Bośnię i Hercegowinę? Czas czytania: 5 minut Przygodę z Bośnia i Hercegowina (BiH) rozpoczęliśmy w 2012 roku, kiedy to postanowiliśmy “zwiedzić” ją po drodze do Chorwacji Bośnia i Hercegowina to piękny kraj, jednak bardzo poturbowany przez ostatnią wojnę w latach 90 ubiegłego wieku. Wciąż jeszcze boryka się z problemami etnicznymi i politycznymi, jednak warto tam pojechać, bo jest bezpiecznie i pięknie. Podróż przez Bośnię i Hercegowinę (BiH) była nieco leniwa, zajęła nam około 12 godzin. Może to mało, może to dużo. Chcieliśmy zobaczyć jak najwięcej, popróbować lokalnej kuchni oraz “pocykać” trochę zdjęć. Byliśmy przygotowani na tak długą podróż, jednak z racji pięknych widoków oraz niebezpiecznych zakrętów i tunelów trasa zajęła nam nieco więcej… Czas czytania: 10 minut Bośnia i Hercegowina to miejsce do którego zawsze chętnie i z sentymentem wracamy. Wracamy do pięknych widoków, przemiłych ludzi oraz pysznego jedzenia. Zapraszamy do poznawania Bośni i Hercegowiny razem z nami. Bośnia i Hercegowina to dwa regiony historyczne i geograficzne – Bośnia zajmuje 80% kraju oraz Hercegowina. Kraj ten posiada 20 km dostęp do Adriatyku w okolicy Neum. BiH jest krajem górzystym prawie w 90%. W większości zajmują teren Góry Dynarskie z najwyższym szczytem Maglic 2 386 Bośnia i Hercegowina leży w strefie klimatu przejściowego pomiędzy kontynentalnym a klimatem śródziemnomorskim.  Bośnia graniczy z Chorwacją, Serbią oraz Czarnogórą. Poza tym, stolicą Bośni i Hercegowiny jest…

przejścia graniczne chorwacja bośnia i hercegowina